|
လူႀကိဳက္မ်ားလာတဲ့ MBA
MBA ဆိုတာ
စီးပြားေရးစီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈဆိုင္ရာ မဟာဘြဲ႕ပါ။
ပညာေရးေနာက္ခံ၊ လုပ္ငန္းေနာက္ခံကြဲျပားတဲ့ လူအမ်ဳိးမ်ဳိး
တက္ေရာက္ရယူႏိုင္တဲ့ မဟာဘြဲ႕ျဖစ္ပါတယ္။ယူအက္စ္မွာ
စၿပီးေပၚခဲ့တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ တိုင္းျပည္က
စက္မႈလုပ္ငန္းေတြနဲ႔ တစ္ဟုန္ထိုးတိုးတက္လာခ်ိန္မွာ
လုပ္ငန္းရွင္ေတြက စီမံခန္႔ခြဲမႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔
သိပၸံနည္းက်ခ်ဥ္းကပ္မႈ ျပဳလုပ္လိုလာၾကပါတယ္။
ယေန႔အခါမွာေတာ့ ကမၻာ့အႏွံက တကၠသိုလ္ေတြမွာ MBAကုိ
အခ်ိန္ျပည့္၊ အခ်ိန္ပိုင္း၊ သင္တန္းေတြသာမ
အေ၀းသင္ပို႔ခ်ေပးတာမ်ဳိး ေတာင္ ရွိေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။
ေနာက္ခံသမိုင္း
၁၈၈၁ ခုႏွစ္မွာ
အေမရိကန္ ပင္ဆယ္ေဗးနီးယားက ၀ွာတန္တကၠသိုလ္မွာ ပထမဆံုး
စီးပြားေရးသင္တန္းေက်ာင္း စဖြင့္ပါတယ္။ ဒါေမာင့္ေကာလိပ္က
ပထမဆံုး စီမံခန္႔ခြဲမႈ ဘြဲ႕ရေက်ာင္းသားကို
ေမြးထုတ္ေပးခဲဲ့ပါတယ္။ အမ္ဘီေအေပၚတဲ့ အထိကေတာ့ ေနာက္ထပ္
ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ေလာက္ေစာင့္ခဲ့ရပါတယ္။ ခ်ီကာဂိုတကၠသိုလ္က
ဒီေန႔ EMBA ေခၚၾကတဲ့ (Executive Master of Business
Administration) ကို ၁၉၄၀ ျပည့္ႏွစ္မွာ
ပထမဆံုးဖြင့္လွစ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီကေန ကမၻာ့ တစ္၀န္းကို
MBAပ်ံ႕ႏွံ႕လာခဲ့တာပါ။
MBAပ႐ိုဂရမ္အမ်ဳိးအစား
MBAပ႐ုိဂရမ္ေတြဟာ
ႏွစ္ႏွစ္ၾကာေလ့ရွိပါတယ္။
စာသင္ခ်ိန္အတိအက်ေျပာမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ၁၈ လေပါ့။ ၾသဂုတ္၊
စက္တင္ဘာလမွာ စတင္ၿပီး ေမေလာက္မွာၿပီးတဲ့ ပညာသင္ႏွစ္
ႏွစ္ႏွစ္စာပါ။ ပံုမွန္တန္းေတြကေတာ့ တျခား ဘာသာရပ္ေတြလိုပဲ
အတန္းခ်ိန္ပံုမွန္တက္ရပါတယ္။ အခ်ိန္ပုိင္းတန္းေတြကေတာ့
ညေနပိုင္းတက္ရတာမ်ားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခ်ိန္ပိုင္းေတြက
တစ္ခါတေလဘြဲ႕ရတဲ့အထိ သံုးႏွစ္ေလာက္ၾကာပါတယ္။ အဓိကကေတာ့
လက္ရွိလုပ္ငန္းခြင္ ၀င္ေနတဲ့သူေတြအတြက္ ရည္ရြယ္တာျဖစ္တယ္။
EMBA ကေတာ့
လက္ရွိမန္ေနဂ်ာအဆင့္၊ အုပ္ခ်ဳပ္သူအဆင့္မွာ
လုပ္ကိုင္ေနသူေတြအတြက္ ရည္ရြယ္တာ ပါ။ သူတို႔အတြက္ကေတာ့
အလုပ္ခ်ိန္မထိခိုက္ေအာင္ စီစဥ္ထားသလို စာသင္ႏွစ္ကလည္း
ႏွစ္ႏွစ္ေအာက္ ေလ်ာ့နည္း တတ္ပါတယ္။
အီးMBAတက္ခြင့္ရဖို႔ကေတာ့ သက္ဆိုင္ရာနယ္ပယ္မွာ လုပ္သက္
ဆယ္ႏွစ္ေလာက္ရွိရမယ္လို႔ ကန္႔သတ္ထားပါတယ္။ အေ၀းသင္MBAကေတာ့
အရင္ကစာေပးစာယူေျပာလို႔ရေပမယ့္ ခုေခတ္မွာေတာ့ အီးေမးလ္၊
ဗီဒီယိုကြန္ဖရင့္၊ တယ္လီကြန္ဖရင့္စတာေတြ
အားျပဳသင္ၾကားေပးတာျဖစ္ပါတယ္။ အေ၀းသင္ MBAရယူ မယ္ဆုိရင္
ေတာ့ ကိုယ္တက္မဲ့ေက်ာင္းရဲ႕ အသိအမွတ္ျပဳခံရမႈ
(Accreditation) ကို ေသခ်ာေလ့လာဖုိ႔ အလြန္ပဲအေရးႀကီးပါတယ္။
MBAသင္တန္းဖြင့္
MBAသင္တန္းတက္ခြင့္ရဖို႔ အဓိကလိုအပ္ခ်က္အျဖစ္
သတ္မွတ္ေလ့ရွိၾကတာက ဂ်ီမတ္ (GMAT) ရမွတ္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
အလားတူ အေရးႀကီးတာေတြက လုပ္ငန္းခြင္အေတြ႕အၾကံဳ၊
ပညာေရးစာရြက္စာတမ္းေတြ၊ ေထာက္ခံစာ ေတြ၊ အက္ေဆး၊ ၿပီးေးတား့
လူေတြ႕အင္တာဗ်ဴးတို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ေက်ာင္းေတြကေတာ့
ေက်ာင္းသားရဲ႕ လုပ္ငန္း ခြင္ျပင္ပလႈပ္ရွားမႈေတြအထိ
စိတ္၀င္စားတတ္ပါတယ္။
အမ္ဘီေအေက်ာင္းေတြ အေလးျပဳရတဲ့အခ်က္ထဲမွာ အတန္းထဲမွာ
ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူအခ်ဳိးမွ်ေနဖို႔ သာမကဘဲ ေဒသခံနဲ႔
ႏုိင္ငံတကာ ေက်ာင္းသားအခ်ဳိးကိုလည္း မွ်တေအာင္
ထိန္းသိမ္းထားဖို႔လိုတဲ့အတြက္ ဘယ္နာမည္ ႀကီးေက်ာင္းမွာပဲ
ျဖစ္ျဖစ္ ႏုိင္ငံတကာေက်ာင္းသားေတြအတြက္
အခြင့္အလမ္းေတြရွိေနတာပါပဲ။
MBAမွာ ဘာေတြသင္
MBAမွာ
သင္တဲ့ဘာသာရပ္ေတြက စံုလွပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ စီးပြားေရး၊
မားကတ္တင္း၊ စာရင္းကုိင္၊ ဘ႑ေရး၊ စီမံခန္႔ခြဲမႈ၊
လူသားအရင္းအျမစ္၊ သတင္းနည္းပညာ၊ တယ္လီကြန္ျမဴနီေကးရွင္း၊
ပေရာဂ်က္စီမခံခန္႔ခြဲမႈ စတာေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္
စီမံခန္႔ခြဲမႈ ဆိုၿပီးအထူးျပဳ ဘာသာရပ္ေတြလည္း
ထပ္မံပါ၀င္ေလ့ရွိပါတယ္။ဒီေန႔ေခတ္မွာ မ်ားစြာအေရးပါတဲ့
ေထာက္ပံ့ပို႔ေဆာင္ေရးဘာသာရပ္ေတြျဖစ္တဲ့ Supply Chain
Management, Logistics Management ဘာသာရပ္ေတြ ပါ၀င္သလို
စီးပြားေရးလုပ္ငန္းလုပ္ေဆာင္ရာမွာ လြန္စြာ အေရးပါတဲ့
ကုိယ္က်င့္ တရား (Ethics) ကိုလည္း ဘာသာရပ္တစ္ခုအေနနဲ႔
သင္ၾကားေပးေလ့ရွိပါတယ္။အထူးျပဳ သင္ၾကားမႈအေနနဲ႔ စီးပြားေရ
လုပ္ငန္းနယ္ပယ္အလိုက္ အထူးျပဳထားတဲ့ MBAသင္တန္းေတြ
လည္းရွိပါတယ္။ ဥပမာ အိမ္၊ျခံ၊ေျမေရာင္း၀ယ္ေရးနယ္ပယ္ကို
အထူးျပဳသင္ၾကားတာ၊ ဒါမွမဟုတ္ ခရီးသြားလုပ္ငန္းကို အထူးျပဳ
သင္ၾကားတာမ်ဳိးေတြလည္း ရွိပါတယ္။
|
ဥေရာပနဲ႔ MBA |
-
ဥေရာပ ပညာေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဘိုေလာ့ဂ္ညာ
သေဘာတူညီခ်က္ဆိုတာ ရွိပါတယ္။
႐ိုး႐ိုးဒီဂရီအတြက္ သံုးႏွစ္၊ မဟာ အတြက္
ေနာက္ထပ္ ႏွစ္ႏွစ္၊ ေဒါက္တာဘြဲ႕အတြက္ ေနာက္ထပ္
သံုးႏွစ္အသီးသီးသင္ၾကားရမယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။
- ဥေရာပမွာ MBAစေပးခဲ့တာ ၁၉၅၇ ခုႏွစ္လို႔
မွတ္တမ္းေတြက ဆိုပါတယ္။ အေရွ႕ဥေရာပ ကြန္ျမဴနစ္
ႏုိင္ငံေဟာင္းေတြမွာ ေတာ့ ၁၉၉၁ ခုႏွစ္ေရာက္မွ
MBAကို စတင္ပို႔ခ်ႏုိင္ခဲဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။
|
|
ယူေက |
-
ယူေကမွာ MBAအသင္းဆိုၿပီး ရွိပါတယ္။ ေအMBA
လို႔ေခၚၿပီး ၁၉၆၇ ခုုႏွစ္ထဲက ဖြဲ႕ထားတာပါ။
အဲဒီအသင္းရဲ႕ အသိအမွတ္ျပဳမႈက တစ္ကမၻာလံုးက
MBAတန္းေတြအတြက္ အေရးပါပါတယ္။ ယူေကMBA
ပ႐ိုဂရမ္္ေတြက သင္႐ိုးအျပင္ ပေရာဂ်က္တစ္ခုခု
ထပ္လုပ္ဖို႔ လုိအပ္ပါတယ္။
- ယူေကရဲ႕လူ၀င္မႈစည္းမ်ဥ္းနဲ႔ MBAဆက္ႏြယ္ေနတဲ့
အခ်က္တစ္ခ်က္လည္း စိတ္၀င္စားဖို႔ ေကာင္းပါတယ္။
ကမၻာ့အေကာင္းဆံုးစီးပြားေရး ေက်ာင္း ၅၀
(ၿဗိတိန္အစိုးရက ေရြးတာပါ) ကေန MBAရတဲ့
ေက်ာင္းသားဟာ ယူေကရဲ႕ Highly Skilled Migrant
Programme အတြက္အရည္အခ်င္းျပည့္မီသူအျဖစ္
အလိုအေလ်ာက္သတ္မွတ္ ခံရပါတယ္။
အဲဒီေက်ာင္းသားဟာ ၂
ႏွစ္အလုပ္လုပ္ခြင့္ပါမစ္ရတဲ့အျပင္
ပါမစ္ကိုသက္တမ္း ၃ ႏွစ္တိုးႏုိင္မွာ
ျဖစ္ပါတယ္။ အမ္ဘီေအေက်ာင္းေရြးရင္ေတာ့
ခုနကေျပာတဲ့ေက်ာင္း ၅၀ စာရင္းကိုေတာ့
ေလ့လာၾကည့္သင့္တယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။
|
|
ဂ်ာမနီနဲ႔ ၾသစႀတီးယား |
-
ဂ်ာမနီဟာ အေနာက္ဥေရာပႏုိင္ငံေတြထဲမွာ MBAကို
လက္ခံမႈ အေတာ္ေနာက္က်ခဲ့ပါတယ္။ သူတို႔မွာ
႐ိုးရာ ပံုစံဘြဲ႕ေပးတဲ့ စနစ္ခံေနခဲ့ၿပီး ၁၉၉၉
ခုႏွစ္ေလာက္ေရာက္မွ အျခားႏုိင္ငံေတြမွာ
သံုးတဲ့႐ိုး႐ိုး၊ မဟာဘြဲ႕ ပံုစံမ်ဳိးေတြ
ကိုစတင္လက္ခံခဲ့တာပါ။
- ကိုယ္ရထားတဲ့ MBA
အသိအမွတ္ျပဳခံရဖို႔ဆိုရင္ေတာ့
ေတာ္ေတာ္ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ထား
ရပါမယ္။ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ဂ်ာမနီက
အသိအမွတ္ျပဳထားတဲ့ MBAအသိအမွတ္ျပဳ ေအဂ်င္စီေတြ
ရွိပါတယ္။ (ယူေကက ေအMBAလိုဟာမ်ဳိးေတြပါ)
အဲဒီလို ေအဂ်င္စီ ၆ ခုအသိအမွတ္ျပဳမွ
သင့္ရဲ႕MBAကို ဂ်ာမနီမွာ သံုးလို႔
ရမွာျဖစ္ေၾကာင္းပါ။
|
|
ျပင္သစ္နဲ႔ ျပင္သစ္စကားေျပာႏုိင္ငံမ်ား |
-
ျပင္သစ္နဲ႔ ျပင္သစ္စကားေျပာႏုိင္ငံေတြျဖစ္တဲ့
ဆြစ္ဇာလန္၊ ဘယ္လ္ဂ်ီယံစတာေတြမွာေတာ့
စီးပြားေရး ေက်ာင္းေတြဟာ Conference des
Grandes Ecoles ရဲ႕အသိအမွတ္ျပဳမႈ
ရဖို႔လိုတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ အဲဒီေက်ာင္းေတြမွာ
အဂၤလိပ္လိုပဲ သင္တာျဖစ္ေပမဲ့
တက္ေရာက္ခြင့္ကေတာ့
ျပင္သစ္ဘာသာတတ္ကၽြမ္းမႈကုိလည္း
စစ္ေဆးမွာျဖစ္ပါတယ္။
|
|
အမ္ဘီေအေစ်းကြက္ထဲက အျခားႏုိင္ငံမ်ား
ေတာင္အာဖရိက |
-
ေတာင္အာဖရိကကလည္း သူတို႔ဆီမွာပို႔ခ်ေနတဲ့
MBAသင္တန္းေတြကို စစ္ေဆးဖို႔ South Africas
Council on Higher Education (CHE)
ဆိုတာဖြဲ႕ၿပီး ႏိုင္ငံတကာေက်ာင္းသားေတြရဲ႕
ယံုၾကည္ကိုးစားမႈရဖို႔ ႀကိဳးစားေနပါတယ္။ |
|
နီေပါ |
-
ေျပာမယံုဆိုသလို နီေပါမွာ ၂ ႏွစ္ၾကာ
MBAသင္တန္းေတြပို႔ခ်ေနတဲ့
စီးပြားေရးေက်ာင္းေပါင္း ၂၂ ခုပါရွိသတဲ့။
အမ်ားစုက အစိုးရေက်ာင္းေတြလို႔ ဆိုပါတယ္။
|
|
အိႏၵိယ |
-
အိႏၵိယကေတာ့ ပညာေရးေစ်းကြက္မွာ
ေနရာခ်ဖို႔ႀကိဳးစားသူပီပီ MBAပို႔ခ်တဲ့
စီးပြားေရးေက်ာင္း ၁၆၀၀ ထိ ရွိေနပါၿပီ။
အဲဒီေက်ာင္းေတြထဲမွာမွ Indian Institutes of
Management ကေတာ့ သက္တမ္းအရွည္ဆံုး ျဖစ္သလို
၀င္ခြင့္ရဖို႔ Common Admission Test
ကိုျဖတ္သန္းႏုိင္ဖို႔လိုပါတယ္။ အိႏၵိယမွာ
အစိုးရေထာက္ခံခ်က္ မရွိေပမဲ့ ၁ ႏွစ္ၾကာ တဲဲ့
ေပါေခ်ာင္ေကာင္း MBAမ်ဳိးေတြလည္း
ေခတ္စားလာေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ |
|
ဖိလစ္ပိုင္ |
-
အဂၤလိပ္ဘာသာကုိသံုးၿပီး MBAပို႔ခ်တဲ့
အာရွႏုိင္ငံအမ်ားအျပား က်န္ေသးေပမယ့္
အဲဒီထဲမွာ ဖိလစ္ပိုင္က ေတာ့
ကက်န္ႏုိင္ငံေတြထက္ နည္းနည္းေရွ႕ေရာက္တယ္လို႔
ကၽြမ္းက်င္သူေတြက ဆုိပါတယ္။ အာရွပစိဖိတိ္က
စီးပြားေရး ေက်ာင္းေတြရဲ႕ အဆင့္ (ranking)
ကုိသိႏုိင္ဖို႔ကေတာ့ စီးပြားေရးမဂၢဇင္
တစ္ေစာင္ျဖစ္တဲ့ Asia Inc ကိုအားကိုးႏုိင္တယ္
လို႔သိရတယ္။ |
အမ္ဘီေအေက်ာင္းေတြရဲ႕ ranking
ကမၻာတစ္လႊားမွာ
အမ္ဘီေအေက်ာင္းေတြက မ်ားလွတာေၾကာင့္ ကိုယ္စိတ္၀င္စားတဲ့
ေက်ာင္းရဲ႕ ranking ကိုေတာ့ သိေအာင္ ႀကိဳးစားရပါမယ္။
MBAပ႐ိုရရမ္ေတြကုိ အဆင့္သတ္မွတ္ေပးၾကတဲ့အထဲ Business Week
က အထင္ရွားဆံုးျဖစ္ၿပီး Financial Times၊ The Economist၊
Forbes Magazine၊ The Wall Street Journal၊ U.S. News &
World Report ေတြကလည္း MBA ranking ေတြ ထုတ္ျပန္ေပးပါတယ္။
MBAဘြဲ႕ေတြအတြက္ Accreditation
ကုိယ္ရထားတဲ့
MBAဘြဲ႕အတြက္ အသိအမွတ္ျပဳ Accreditation အေရးႀကီးပံုကို
ေရွ႕မွာလည္း ေဖာ္ျပ ခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ ကမၻာမွာထင္ရွားတဲ့ MBA
Accreditation Agency ေတြကေတာ့
- Association to
Advance Collegiate
- Schools of
Business (AACSB)
- Association of
Collegiate
- Business
Schools and Programs (ACBSP)
- Association of
MBAs (AMBA) (UK)
- International
Assembly for Collegiate Business Education (IACBE)
MBAတစ္ခုကို မိတ္ဆက္တဲ့အေနနဲ႔ နာမည္ေက်ာ္
ဟားဗတ္စီးပြားေရးေက်ာင္း (Harvard Business School) ရဲ႕
သင္႐ိုးကုိ ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။
|
Term 2 |
Term 2 |
|
Finance I
Financial Reporting and Control
Leadership and Organizational Behavior
Marketing |
Business, Government, and the International Economy
Strategy
The Entrepreneurial Manager
Negotiation
Finance II
Leadership and Corporate Accountability |
အဲဒါေတြက required curriculum ျဖစ္ၿပီး elective အျဖစ္
ေနာက္ထပ္ဘာသာရပ္ေတြ ထပ္ယူရပါေသးတယ္။
Source :
Scholarship No.6
|
